نيز به دست نياورده باشد از ديگران شنيده و در نتيجه خبرى مىشود بىذكر مدرك و چنين نقل تاريخى بىارزش است . گذشته از اينها اين روايات با فرض صحت و استقامت خبر واحد هستند و چنان كه در علم اصول به ثبوت رسيده چنين خبرى در غير احكام شرعيه خالى از اعتبار مىباشد . پس بنا بر آنچه گذشت تنها راه براى تشخيص ترتيب سوره‌هاى قرآنى و مكى يا مدنى بودن آنها تدبر در مضامين آنها و تطبيق آن با اوضاع و احوال پيش از هجرت و پس از هجرت مىباشد ، اين روش تا اندازه‌اى كه پيش مىرود براى تشخيص ترتيب سور و آيات قرآنى و مكى يا مدنى بودن آنها سودمند مىباشد ؛ چنان كه مضامين سوره‌هاى انسان والعاديات و مطففين به مدنى بودن آنها گواهى مىدهد اگرچه برخى از اين روايات آنها را جزء سوره‌هاى مكى قرار مىدهد . ز جمع قرآن مجيد در يك مصحف ( قرآن پيش از رحلت ) قرآن مجيد كه سوره سوره و آيه آيه نازل مىشد ، به سبب بلاغت و فصاحت خارق عادتى كه داشت آوازه‌اش در ميان اعراب كه عنايت شگفت‌آورى به بلاغت و فصاحت كلام داشته و شيفتهء آن بودند روز به روز بلندتر مىشد و براى شنيدن چند آيه از آن از راه‌هاى دور پيش پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله آمده چند آيه‌اى مىشنيدند و فرا مىگرفتند و همچنين بزرگان مكه و متنفذين قريش كه بت پرستان و دشمنان سرسخت دعوت اسلامى بودند و تا مىتوانستند مردم را از نزديك شدن به پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله صرف مىكردند و به عنوان اين كه قرآن سحر است اعراب را از گوش دادن و شنيدن آن ترسانيده كنار مىزدند . با اين همه در شب‌هاى تاريك از ظلمت شب استفاده نموده پنهان از همديگر و از بستگان و زيردستان خود مىآمدند و در نزديكى خانه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله در جايى